sobota, 13 czerwca 2026

Z carskich archiwów, cz.3. Działania obronne 7 Żmudzkiego Pułku Grenadierów na prawym brzegu Wisły w dniu 11 października 1914 r.

Po wycofaniu się 10 października 1914 r. spod Góry Puławskiej, jednostki carskiego korpusu Grenadierów zajęły pozycje obronne wzdłuż "puławskiego", prawego brzegu Wisły, w oparciu o wykonane zawczasu umocnienia polowe. Poniżej zamieszczona jest relacja dowódcy 7 Żmudzkiego Pułku Piechoty z rozmieszczenia swoich pododdziałów oraz artylerii w rejonie Włostowic i Parchatki. Nie wnosi ona wiele nowego do opisu walk na przedmościu puławskim w październiku 1914 r., niemniej z kronikarskiego punktu widzenia warto ją odnotować.


W ZWIĄZKU Z BOJEM Z 28 WRZEŚNIA [11 października – przyp. Aut.] 1914 ROKU.

28 września [11 października – przyp. Aut.], zgodnie z ustnym rozkazem dowódcy dywizji, który otrzymałem wieczorem 27 września [10 października – przyp. Aut] w kwaterze głównej 1 Dywizji Grenadierów, 1 i 4 kompania zostały wysłane z pułku w celu obserwacji i ochrony odcinka Wisły w pobliżu wsi Włostowice, dwie kompanie zostały przydzielone do osłony artylerii 1, 5 i 6 baterii 2 Grenadierskiej Brygady Artylerii i 2 baterii Grenadierskiego Dywizjonu Moździerzy, a pozostałe jednostki pułku pozostały w rejonie baterii moździerzy w pobliżu lasu na wysokości 75,7 [rejon dzisiejszej ul. Sosnowej w Puławach – przyp. Aut.]

[Wspomniane wyżej baterie – przyp. Aut.] zajęły pozycje: 5 i 6 naprzeciwko południowego krańca wsi Włostowice, a 1 lekka i 2 moździerzowa na wysokości 75,7.

O godzinie 7:10 rano dowódca 2. Dywizji Grenadierów otrzymał telefonicznie rozkaz przemieszczenia batalionu do wsi Włostowice i zajęcia pozycji wzdłuż brzegu Wisły. 3. batalion został wyznaczony i przeniesiony do wsi Włostowice.

O godzinie 7:20 otrzymano telefonicznie rozkaz dowódcy 2. Dywizji Grenadierów o zajęciu wsi Parchatka 2-3 kompaniami i wysłaniu 15. i 16. kompanii do wsi Bochotnica, w tym celu wysłano 15. i 16. kompanię.

O godzinie 10:20 nadszedł nowy rozkaz od dowódcy dywizji: bronić rejonu od miejscowości Nowa-Aleksandria aż do wsi Włostowice włącznie, w związku z czym 15. i 16. kompania otrzymały rozkaz wycofania się do rezerwy, a wyznaczony rejon miał zająć 3. batalion z kompanią 1. batalionu w rezerwie, tzn. wieś Włostowice miała pozostać z kompaniami, które już się tam znajdowały.

O godzinie 0.30 rano dowódca dywizji pułku otrzymał rozkaz zajęcia odcinka od Mokradki /włącznie/ do wsi Parchatka /wyłącznie/. Zgodnie z nim 3. batalion z czterema karabinami maszynowymi zajął wieś Włostowice, a 4. batalion z dwoma karabinami maszynowymi zajął odcinek południowy. Dwie kompanie 2. batalionu pozostały pod osłoną artylerii, a pozostałe sześć kompanii przeniosło się do wsi Skowieszyn, gdzie stały się rezerwą pułku.
Pododdziały pułku, wysłane do bezpośredniego wykonywania obowiązków obserwacyjnych i obronnych nad rzeką, zajęły okopy zbudowane przez pułk wcześniej – 23-26 września
[6-9 października – przyp. Aut.].

Podczas gdy pułk stacjonował w rejonie 1. Lekkiej i 2. Baterii Moździerzy (tj. między 7:00 a 16:00), wrogie baterie haubic sondowały nasze baterie i zadawały pułkowi straty. Nie miałem pozwolenia na przeniesienie jednostek pułku z baterii do Skowieszyna.

28 września [11 października – przyp. Aut.] pułk stracił 5 zabitych i 48 rannych.

 

Źródło:

1. Reliacija o boje 28 sentiabrija 1914 goda, mps na: www.gwar.mil.ru

 #1914 #puławy #nowaaleksandria #grenadier